DALYAN GUIDE

Dalyan'da neler var ?

TARİHİN MUHTEŞEM ABİDELERİ

Kaunosluların hayranlık uyandıran muhteşem eserleri kral mezarlarının en bilinenleri, Dalyan'ın hemen karşısındaki sarp kayalardaki tapınak cepheli mezarlardır. Aslında Dalyan'ın her tarafında çok sayıda kaya mezarı bulunmaktadır. Sadece Kaunos çevresinde 167 kaya mezarı kayıt altına alınmıştır. Fethiye dahil Kaunos'un sınırları içinde kalan her yerde az sayıda da olsa bu mezarlara rastlanmaktadır.

Tarihin gözleri gibi Dalyan'ı yüksekten izleyen karşı tepedeki kaya mezarlarının binlerce yıl önce hangi teknik kullanılarak yapılabildikleri hala anlaşılamamaktadır. Hangi aletler kullanılarak o kayalar oyulabilmiştir?

Bunlar yapılırken, sadece mezar odası oyulmamıştır. Mezar odasının dışından da dağ oyularak, mezar dağdan bağımsız hale getirilmiştir. Bir kişi rahatça mezarın çevresinde dolaşabilmektedir. Bunun amacının kralın mezarına tapınak havası vermek olduğu sanılmaktadır.

Sert kayalara büyük güçlüklerle oyulan mezar odalarında, bir veya birden fazla mezar yeri ve sunaklar bulunmaktadır. Birden fazla mezar bulunan kral mezarlarına kralın dışında ailesinin de konulduğu tahmin edilmektedir. En çok bilinen 2 grup kaya mezarından sağdakilerden en büyüğü yarım kalmıştır. Bu mezarın Perslerin veya Büyük İskender'in istilası üzerine yarım kaldığı tahmin edilmektedir. Kaunos kazılarını yürüten Prof. Dr. Cengiz Işık Büyük İskender'in ordularının gelişi ile yarım kaldığı kanısında olduğunu söylüyor. Oysa, Kaunos'ta büyük katliamlar yapan Perslerin gelişi ile de yarım kalmış olabilir.

Sağdaki gruptan bir mezarın alınlığında ise karşılıklı aslan figürleri bulunmaktadır. Kaunos'ta mermerden aslan heykeli bulunmasına rağmen sadece bir mezarda aslan figürü kullanılmış olmasının nedeni de anlaşılamamaktadır.

Yapıldıklarında tamamı kapalı olan yüzlerce kaya mezarından sadece 3 tanesi günümüze kapalı olarak ulaşmıştır. Çeşitli dönemlerde açılan mezarların tamamı soyulmuştur. Binlerce yıldır doğanın tahribine direnen kaya mezarlarının sol bölümdekilere yürüyerek çıkılabilmektedir. İnsan tahribinden korumak için bir ara ziyaretlere kapatılan mezarlara yeniden ücret karşılığı giriş serbest bırakıldı. Geceleri aydınlatılan kaya mezarları, Dalyan'dan keyifle izlenmektedir.

ADAMINA GÖRE MEZAR !

Kaunosluların tüm ölülerini bir çeşit kaya mezarına koydukları anlaşılıyor. Büyük bir ihtimalle de statülerine göre farklı mezarlara. Yüzlerce mezardan günümüze kadar sadece 3 tanesi kapalı olarak gelmiş ve içindekiler elde edilmiştir. Bu nedenle Kaunosluların ölüleriyle birlikte tanrılarına neler sundukları konusunda kesin bir kanıya varmak güçtür.

En bilinen örnekleri Dalyan'da görülen tapınak tipi kaya mezarlarına, Kaunos'un bağımsız devlet olduğu dönemde sınırları içinde olan her yerde de rastlanmaktadır. 1950'li yıllarda doktora tezi hazırlayarak Arkeoloji dünyasında dikkatleri Kaunos'a yönelten İsviçreli Arkeolog Roos, Kaunos'un sınırlarını şöyle tarif etmiş:
Güneyde Fethiye Körfezi ile körfezin kuzeyindeki Krya Antik Kenti'nden başlayıp Fethiye'nin 35 kilometre Doğusundaki Tlos'a uzanan hat. Kuzeyde ise Gökova Körfezi kıyısındaki Idyma'dan başlayıp Ula'nın batısındaki Çamköy'e uzanan hat.

Krallar için yapılan tapınak tipi mezarlara benzeyen ama onlara göre çok daha basit yapıda olan bir mezar türü daha vardır. Bunlar dış görünüşleriyle kral mezarlarına benzemektedirler ama oyulma şekilleri ve içleri farklıdır. Bu tür mezarlar sadece bir odadır ve doğrudan odaya girilir. İçindeki mezar bölümleri yüksekte değildir. Bazılarında mezar yerleri hiç ayrılmamıştır.

NİŞ MEZARLAR

Bu tür mezarlar, kayalara dikdörtgen şekilde oyulmakta ve sadece bir ölü için kullanılmaktadır. Yükseklikleri ortalama 40-50 santim kadardır. Her birinin genellikle mermerden kapağı vardır. Bunlar da 2 farklı şekilde kullanılmışlardır.
1- Kemiklik: Ölü buraya bırakılıyordu. Sadece kemik kaldığında, kemikler ileriye doğru itiliyor, yeni bir ölü bırakılıyordu.
2- Küllük: Niş mezarların pek çoğunda tabanda yuvarlak oyuklar vardır. Ölü önce yakılıyor. Topraktan pişirilmiş kaba konuyor ve bu mezarlara bırakılıyordu. Küllerin konulduğu kaplar genellikle kapaklı oluyordu. Ölünün ruhunun kaptan rahatça çıkabilmesi için kapağa delikler açılıyordu.

Dalyan'da bu tür mezarlara her yerde rastlanmaktadır. En çok dikkati çeken gruplar ise kaya mezarlarından Kaunos harabelerine giden yol üzerinde ve Alagöl kıyısındadır. Uzaktan bakıldığında apartmanı andıran bu mezarlardan pek çoğunu şimdi keçiler yuva bellemiş.

ANIT MEZARLAR

Denize hakim noktalarda büyük kaya bloklarla oluşturulmuş 2 anıt mezar belirlenmiştir. Çok farklı mezar tiplerinden izler bulunan bu anıtlar, tamamen soyuldukları için hangi devre ve kimlere ait oldukları bilinmiyor.
Bunlardan biri Kaunos Akrapolü'nün güneyindeki burunun üzerine oturtulmuştur. Çevreye saçılan taşlardan, 2 metre 48 santim yüksekliğindeki mezarın iç kısmının mermer kemerle süslendiği anlaşılmaktadır.
Diğeri ise Kaunos'a 4 kilometre uzaklıkta Ekincik Mezargediği bölgesinin en yüksek noktasındadır.

SANDIK MEZARLAR

Bu tür basit mezarlar genellikle Kaunos'un şehir surlarının dışında bulunmaktadır. Mezarların baş tarafı bir kayaya gelmektedir. Mezarlar taşlarla bölünmekte, ölü konduktan sonra üzerleri ince kayrak taşlarıyla kapatılmaktaydı. En üste de toprak örtülüyordu. Açıkta kalan tek yer ayak ucundaki taş oluyordu. Bunlardan 3'ü Arkeolog evinin yakınında soyulmamış olarak bulundu. Mezarlarda yapılan incelemede, ayak ucundan açılan mezarlardaki kemiklerin ve adak eşyalarının başucuna doğru itilerek mezarlara yeni ölüler konduğu belirlendi. Bu tür mezar grupları Kaunos çevresinde 33 yerde rastlandı. Bunların aile mezarlıkları olabilecekleri sanılıyor.

Foto Galeri